امام صادق علیه السلام فرمود: از هواهاى (نفسانى) خود بر حذر باشید و بترسید چنانچه از دشمنان حذر میکنید، زیرا چیزى براى مردان دشمن‌تر از پیروى هواهاى خودشان نیست.

هوای نفس از هوای نفستان بر حذر باشید چنانچه از دشمنتان حذر میکنید

، هوی، میل نفس است به شهوت و خواهش‌های نفسانی، گفته شده این حالت را هوی گویند، زیرا صاحبش را در دنیا به هر مصیبتی مبتلا ساخته و در آخرت به هاویه (جهنم) رهنمون می‌کند. یکی از مسائل مهم برای یک مسلمان عدم پیروی از هوای نفس است چرا که خواسته‌های نفسانی انسان ممکن است بر خلاف دستور الهی باشد. از این رو از امام صادق علیه السلام روایت شده است که فرمود: «احْذَرُوا أَهْوَاءَکُمْ کَمَا تَحْذَرُونَ أَعْدَاءَکُمْ فَلَیْسَ شَیْءٌ أَعْدَى لِلرِّجَالِ مِنِ اتِّبَاعِ أَهْوَائِهِمْ وَ حَصَائِدِ أَلْسِنَتِهِمْ» (اصول کافى جلد ۴ صفحه :۳۰ روایه :۱) «از هواهاى (نفسانى) خود بر حذر باشید و بترسید چنانچه از دشمنان حذر میکنید، زیرا چیزى براى مردان دشمن تر از پیروى هواهاى خودشان و درو شده هاى زبانهایشان (یعنى آنچه بیهوده از دهان خارج شود) نیست.»
علامه مجلسی در اینجا نکته‌ای دارند که خلاصه آن چنین است: باید دانست که همه آنچه دل بخواهد، و پیروى هواى نفس همه جا مذموم نیست ، بلکه میزان همانست که در باب دوستى دنیا گذشت که هر هواى نفسى که فقط بخاطر شهوت رانى و لذت جـسـمـانـى و اغـراض دنـیـوى بـاشـد و خدا در آن منظور نباشد پیروى از آن مذموم ، و چنانچه پیروى کرد پیروى نفس اماره بسوء را کرده است ، و آنچه انسان بخاطر اطاعت امر خـداى سـبـحـان انـجـام دهـد و بـراى تـحـصـیـل رضـاى او بـاشد اگر چه بر طبق دلخواه و هـواپـرسـتـى او بـاشد مذموم نیست ، پس ممکن است گاهى انسان بخاطر شهرت در عبادت و جلب قلوب جهال و نادانان ترک لذات نفسانى کند و گرسنگى و تشنگى و شب زنده دارى را بـر خـود هـمـوار کـنـد ولى مـذمـوم بـاشـد زیـرا بـخـاطـر اغراض پست دنیا بوده ، و در مـقـابـل گـاهى ممکن است بخاطر انجام فرمان خدا و بمنظور بدست آوردن فرزند صالح و شـایـسـتـه ، یـا بـراى آلوده نـشـدن بـحـرام ازدواج کـنـد و بـا حـلال خـود جـمـاع کـند، و چنین شخصى اگر چه لذت جسمانى هم میبرد ولى مذموم نیست چون هدفش در این عمل کار صحیحى است .
همچنین از امام علی علیه السلام روایت شده است که فرمود: «إِنَّمَا أَخَافُ عَلَیْکُمُ اثْنَتَیْنِ اتِّبَاعَ الْهَوَى وَ طُولَ الْأَمَلِ أَمَّا اتِّبَاعُ الْهَوَى فَإِنَّهُ یَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ وَ أَمَّا طُولُ الْأَمَلِ فَیُنْسِى الْآخِرَهَ» (اصول کافى جلد ۴ صفحه :۳۱ روایه :۳) «جز این نیست که من بر شما از دو چیز مى ترسم : پیروى هواى نفس ، و درازى آرزو، امـا پـیـروى هوا پس همانا که از حق باز مى دارد و اما درازى آرزو آخرت را فراموش سازد.» 

حضرت علی علیه السلام ما را از پیروی هوای نفس منع می کند چرا که هوای نفس می‌تواند مانع انسان در مقابل حق باشد و انسان را از حق و حقیقت بازدارد. لذا انسان باید نسبت به نفس و خواسته های نفسانی‌اش بد گمان بوده و زود آنها را اجابت نکند بلکه آنها را با معیار شرع سنجیده و طبق رضای الهی عمل نماید.

این خبر را به اشتراک بگذارید :