این نوشته خلاصه ای از مقدمه کتاب مطالعات انتقادی استعمار مجازی آمریکا است که توسط استاد سید سعید رضا عاملی نوشته شده است وبه تمامی دوستان که با فضای مجازی آشنا هستند پیشنهاد می کنم که حتما این کتاب را بخوانند یا حد اقل این نوشتار را که انشاالله در پست های بعدی خلاصه ای از سه فصل از این کتاب را برای کاربران خواهم گذاشت.

مولف کتاب

سید سعید رضا عاملی مولف این کتاب رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران واستاد گروه ارتباطات دانشگاه تهران است.وی فارغ التحصیل از دبیرستان جان اف کندی ایالات متحده آمریکا در سال۱۹۹۷همزمان با تحصیل درحوزه دوره کارشناسی علوم اجتماعی گرایش پژوهش گری در دانشگاه تهران را می خواند فوق لیسانس جامعه شناسی ارتباطات دانشگاه دوبلین و دکترای جامعه شناسی ارتباطات از دانشگاه رویال هالووی لندن را نیز کسب کرده .استاد عاملی کتاب های زیادی را تالیف کرده است که بیشتر آن ها در باره فضای مجازی  وجهانی شدن است                                                        

 

                                   .

دوفضایی شدن قدرت وقدرت نرم در فضای مجازی رویکرد جدیدی به مطاله استعمار مجازی آمریکا

رویکرد انتقادی به استعمار مجازی آمریکا

استمار دوره های متفاوتی را پشت سر گذاشته است.در دوره استعمار کهنه فیزیک جهان از طریق اکتشافات سرزمینی جنگ وقدرت سخت و استفاده از شگرد های استعمار سیاسی تحت سلطه اروپا قرار گرفت. در دوره بعد که از آن به استعمار نو تعبیر می شود فرهنگ واندیشه ملت ها استعمار شد و با روش های مختلف برای عقب نگه داشتن کشور ها از طریق سیاست های اقتصادی و فرهنگی تلاش شد.با ظهور فضای مجازی ظرفیت جدیدی برای سلطه برجهان به وجود آمد که از قابلیت هایی خیره کننده واعجاب برانگیز برخوردار است که می توان از آن به استعمار مجازی تعبیر نمود.در دوره استعمار مجازی ایالت متحده آمریکا قله دار فضای سلطه واستعمار بوده است. در استعمار مجازی که سازو کار های قدرت نرم استفاده می شود هدف اصلی از بین بردن استقلال رای کاربران وعضویت آنها در جامعه فرهنگی آمریکاست.درک وشناخت عمیق نسبت به ابعاد آشکار وپنهان استعمارمجازی که بستری است برای توسعه امپراتوری آمریکا از طریق امپراتوری مجازی ،مستلزم مطالعه انتقادی این فضا ست.مطالعه انتقادی روش ژرف نگارانه ای را مورد استفاده قرار می دهد .

تفکر انتقادی تفکری است که نگاه را فراتر از روند ها و واقعیت های عادی یک پدیده می برد .تلاشی است فکری برای دیدن فرا متغیر ها و غرق نشدن در متغیر های نزدیک به یک واقعیت ودر عین حال فهم دقیق معانی موجود در واقعیت اجتماعی . تفکر انتقادی یک گام دانش را به جلو می برد و در سطح امروز یک دانش باقی نمی ماند .

تحلیل انتقادی هشت کمپانی بزرگ مجازی که در قالب درگاه اصلی و در گاه های فرعی بسیار خود نمایی می کنند نیاز مند درک بیرونی از مفهوم قدرت وتفاوت های قدرت در جلوه های آشکار و پنهان، سخت و نرم، سیاست گرا و فرهنگ گرا وبالاخره فهم قدرت با برد نزدیک و برد دور.

همچنین در کالبد شکافی قدرت های مجازی ناگازیر باید وضعیت جمهوری اسلامی ایران وکاربران ایرانی را در پیوند با این قدرت ها مورد بررسی قرار دهیم .

مفهوم قدرت

درفرهنگ زبان قدرت را توانایی انجام کار تعریف کرده اند .به طور خاص تر قدرت قابلیت نفوذ در رفتار دیگران برای حصول نتایج دلخواه است.از سوی دیگر قدرت را به تکثیر یک ایده وخواسته می توان تفسیر نمود.به عنوان مثال تکثیر نظام دموکراتیک لیبرال ،به عنوان نظام سیاسی جهان غرب با محوریت الگوی لائیک فرانسوی ویا پرتستانیسم انگلیسی ویا الگوی مدرنیستی آمریکایی ،در کشور های جهان ،نماد سیاسی برای حضور غرب در جهان غیر غرب به حساب می آید.از سوی دیگر تکثیر الگوی دانشگاهی ومدرسه ای با الگوی غربی نوعی تکثیر قدرت غرب در شرق محسوب می شود.

نای به همراه ریچارد آرمیتاژ بحث قدرت هوشمند را مطرح کرد که در حقیقت ترکیبی از قدرت نرم و سخت.این مطلب نشان دهنده آن است که طرفداران قدرت نرم مخالف قدرت نظامی نیستند بلکه ترکیبی از دو روش را برای حفظ و ارتقای قدرت ضروری می دانند.برای رهبری از طریق قدرت نرم سه قدرت لازم است اعم از هوش عاطفی،ارتباطات و بینش و بصیرت دخیل هستند از سوی دیگر قدرت سخت نیز ابزاری دارد که از آن جمله می توان به مهارت سازمان دهی و هوش سیاسی در مقابل هوش اجتماعی اشاره کرد که نهایتاً قدرت نرم و سخت در کنار یکدیگر موثر واقع می شوند و قدرت هوشمند را تشکیل می دهند.در نهایت کشورهای در عرصه اعمال قدرت نرم جهانی موفق تر محسوب می شوند که از خصوصیات زیر برخوردار باشند:

  1. کشورهای که فرهنگ و ایده های غالب آنها به هنجارهای جهانی نزدیک تر باشد
  2. کشورهای که به کانال های ارتباطاتی بیشتر وصل هستند
  3. کشورهای که اعتبار ایشان با توجه به کارایی داخلی و خارجی آنها غنی شده است

قدرت نرم و فضای مجازی

در حالی که زمانی دانش قدرت می آفرید،اما امروز رهبری این فئودالیسم مجازی مبتنی بر جریان اطلاعات در میان شبکه های گوناگون است که منبع قدرت را می سازد.ادبیات موجود در زمینه ارتباط میان قدرت نرم و فضای مجازی و این که چگونه شبکه های مختلف اینترنتی با خدمات متعدد و متنوعی که ارائه می دهند به عنوان ابزاری برای اعمال قدرت نرم عمل کنند بسیار اندک است شاید به این دلیل که نقش شگرفی که این شبکه ها می توانند در جوامع ایفا کنند هنوز در حال شکل گیری است و وقایع خاصی مانند ماجراهای پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران لازم است تا محققان را متوجه این پتانسیل کند و آنها را به واکاوی و بررسی عمیق تر موضوع وا دارد

راهبرد و ابزار

در کتاب«ابرقدرت های قدرت نرم» یا «سوشی و مک کانل»مجموعه ای از مقالات را گرد آوری کرده اند که به بررسی ابعاد مختلف قدرت نرم در آمریکا و ژاپن می پردازد.

در بخش آموزش عالی به این واقعیت اشاره می شود که تحصیل در دانشگاه های امریکایی شیوه تفکر و زوایه دید دانشجویان خارجی را نسبت به مسائل علمی تحت تاثیر قرار می دهد.این دانشجوها به هنگام بازگشت علاقه مند اند که نهاد ها و سازمان های شبیه آنچه که در آمریکا مشاهده کرده اند در کشور خود ایجاد کنند.ارتباط این افراد با طرز تفکر امریکایی از طریق انجمن های فارغ التحصیلی،کنفرانس های علمی و گروه های علمی غیر رسمی حفظ می شود.شکل گیری گروه هایی همچون انجمن تعلیم دهندگان بین المللی یا «نفسا»در امریکا برای گسترش تبادل استاد و دانشجو میان دانشگاه های امریکا با سایر نقاط جهان،نشان دهنده اهمیت این موضوع برای امریکا است.

شبکه های اجتماعی مجازی از دیگر ابزارهای اعمال قدرت نرم هستند.در مقاله که در آن به بررسی نقش توئیتر در حوادث پس از انتخابات ایران پرداخته شده است،اثر توئیتر هم عرض اثر سی ان ان در زمان جنگ خلیج فارس تلقی می شود.هم چنین این فرضیه مطرح می شود که اقدام وزارت خارجی امریکا در درخواست از مسئولان شبکه توئیتر برای به تاخیر انداختن تعمیرات در راستای همان هدف براندازی که نومحافظه کاران مدعی آن بودند انجام شده است واین که خود وزارت خارجه از گفتگوهای مطرح شده در شبکه استفاده های اطلاعاتی می کرده است.

بازی های مجازی از دیگر حوزهای اعمال قدرت نرم در فضای دوم هستند.دنیای مجازی بازی ها فضای برای اعمال قدرت نرم و دیپلماسی عمومی فراهم آورده است و می توان مفاهیمی نظیر:صلح و جنگ و… را از این طریق منتقل کنند.

قدرت نرم از طریق امپراتوری های مجازی:جبرها در چهارچوب های آزاد

آخرین آمارهای از اینترنت نشان می دهد که هم اکنون بیش از ۲۰۶ میلیون وبگاه اینترنتی در حال فعالیت هستند(نت کرافت ۲۰۱۰)این عدد حاکی از حجم انبوه اطلاعات ارائه شده در فضای مجازی است.با وجود آزادی در فضای مجازی این فراوانی اطلاعات به معنای برابری فرصت ارائه اطلاعات به کاربر نیست،چرا که کاربران عملاً باید از میان حجم عظیمی از وبگاه ها تعدادی وبگاه مشخص را انتخاب نمایند.این امر منجر به اهمیت و قدرت بیش از پیش موتورهای جستجو همچون گوگل،یاهو و بینگ شده است.چرا که این موتور های جستجو هستند که از میان میلیون ها وبگاه با رتبه بندی مشخص را که بر اساس الگوریتم های تعریف شده تعیین می کند به شما ارائه می کنند.این کار نوعی«مسدود کردن نرم اطلاعات»یا جبرها و تعین ها در چهارچوب های آزاد اطلاعات است.

به اعتقاد جوزف نای در فضای مجازی قدرت تنها شامل حال کسانی که تولید کننده اطلاعات هستند نمی شود بلکه در این فضا قدرت اصلی در دست کسانی است که این حجیم عظیم از اطلاعات را ویرایش می کنند و اطلاعات معتبر را از اطلاعات غیر معتبر متمایز می سازند.

***

بر همین اساس اعتبار از مهمترین مولفه های افول و ظهور امپراتوری های مجازی در آینده خواهند بود.همین موضوع قدرت نرم فزاینده ای برای گردانندگان این موتورهای جستجو ایجاد می کند چرا که آنان قدرت خط دهی اطلاعاتی در زمینه های مختلف سیاسی،اقتصادی و فرهنگی به کاربران را دارند و فضای مجازی را علی رغم ویژگی های ذاتاً آزادانه این فضا می توانند به سمت گفتمان های مورد نظر خود پیش ببرند.درگاهای موفق شبکه های اجتماعی در کنار موتورهای جستجو از دیگر موارد امپراتوری های مجازی هستند.بررسی امپراتوری های مجازی آمریکایی دریچه ای است برای شناخت حاکمیت مجازی کشور امریکا که عمدتاً ماهیتی نرم دارد و توسط بخش خصوصی تولید و مدیریت می شود.در این کتاب هشت امپراتوری مجازی مورد مطالعه قرار گرفته اند که هر یک به تنهایی قدرت نرم قابل توجهه ای برای گردانندگان آن و کشور ایالت متحده امریکا ایجاد کرده است.

  1. یاهو
  2. ام.اس.ان
  3. گوگل
  4. فیس بوک
  5. توئیتر
  6. ویکی پدیا
  7. یوتیوب

۸٫ای.ام.دی.بی
(sarbazevelaey.blog.ir)گرفته شده از وبلاگ سرباز ولایی.

این خبر را به اشتراک بگذارید :